anatomia
ANATOMIA CZŁOWIEKA
człowieka


Układ limfatyczny, chłonny

Układ limfatyczny jest otwartym układem naczyń i przewodów, przez które płynie płyn ustrojowy zwany limfą (chłonką). Głównym zadaniem układu limfatycznego jest ochrona przed zakażeniami oraz cyrkulacja płynów ustrojowych. Układ ten zbudowany jest z otwartych naczyń limfatycznych oraz tkanki limfatycznej budującej węzły chłonne, grudki chłonne, grasicę, migdałki i śledzionę.

Układ limfatyczny, chłonny człowieka

Grasica

Jednym z narządów układu limfatycznego jest położona w śródpiersiu grasica. Budują ją dwa płaty utworzone z mikroskopijnych zrazików. Grasica funkcjonuje tylko do okresu pokwitania, w tym okresie ulega zaników, a jej miejsce zajmuje tkanka tłuszczowa.

Zadaniem grasicy jest kształtowanie swoistości immunologicznej organizmu przez ukierunkowanie w tym względzie pozostałych narządów limfatycznych oraz produkcja limfocytów T, które następnie zasiedlają obwodowe tkanki limfatyczne.

Gruczoły przytarczyczne

Kolejnymi elementami układu limfatycznego są gruczoły położone w niewielkim oddaleniu od tarczycy, tzw. gruczoły przytarczyczne. Gruczoły te mają postac 4 tworów wielkości ziarnka pieprzu i są osadzone w masie tkanki łącznej otaczającej gruczoł tarczycowy pod górnymi i dolnymi biegunami tarczycy. Gruczoły te wydzielają parathormon odpowiedzialny za regulację poziomu wapnia we krwi i płynie tkankowym, zwiększają poziom wapnia we krwi i obniżają ilośc jonów fosforanowych we krwi.

Węzły chłonne

Kolejnymi, obwodowymi narządami układu limfatycznego są rozproszone w organizmie, zbudowane z tkanki limfatycznej i komórek siateczkowo-śródnabłonkowych - węzły chłonne. W węzłach tych dochodzi do kontaktu antygenu z limfocytami i indukcji odpowiedzi immunologicznej.

Węzły chłonne są włączone w recyrkulację limfocytów i obieg chłonki. Od wewnątrz wyścielone są torebką łącznotkankową, z której w głąb miąższu odchodzą rusztowania dla miąższu. W miąższu odróżnia się cześć korową (grudki chłonne), i cześć rdzenną (pasma rdzenne). W grudkach chłonnych powstają limfocyty a w pasmach rdzennych przechowywane są dojrzałe limfocyty.

Migdałki

Migdałki są kolejnymi narządami układu limfatycznego. Są one skupiskiem tkanek limfatycznych i tworzą w gardle tzw. pierścień Waldeyera. Migdałki znajdują się po obu stronach gardła, między grzbietem języka, a języczkiem, który wyrasta z podniebienia. Migdałki zbudowane są z tkanki limfatycznej, której zadaniem jest rozpoznanie i zwalczanie szkodliwych czynników zewnętrznych.

Śledziona

Największym narządem układu limfatycznego jest położona wewnątrzotrzewnowo w jamie brzusznej, między IX a XI żebrem - śledziona. Jest narządem niezbędnym do życia, a w przypadku jej usunięcia czynność jest przejmowana przez inne narządy (np. wątrobę). Lecz ludzie pozbawieni śledziony wykazują mniejszą odporność, ponieważ jest ona narządem odpowiedzialnym za niszczenie bakterii.

Głównym zadaniem śledziony jest wytwarzanie immunoglobulin i usuwanie defektywnych lub "starych" erytrocytów, trombocytów oraz krwinek białych, a w życiu płodowym jest ona miejscem namnażania erytrocytów.